کتاب هارمونی موسیقی ایرانی اثر فرهاد فخرالدینی

معرفی

کتاب «هارمونی موسیقی ایرانی» توسط استاد فرهاد فخرالدینی با همکاری علی‌اکبر قربانی، موسیقیدان و ویراستار تدوین شده است. هدف نگارنده از تالیف این کتاب، نوشتن هارمونی برای موسیقی ایرانی بر اساس علم هارمونی در موسیقی جهانی و با توجه به گرایشات نت‌های درجات مقام‌های موسیقی ایرانی به سوی نت‌های جاذب (مثل نت‌های شاهد و تونیک) بوده است. گاهی هم به اقتضای مثال‌های ارائه شده به مبحث ارکستراسیون و در مواردی هم به رشته کنترپوان پرداخته شده است. استاد فخرالدینی درباره‌ی تدوین مطالب این اثر گفته: «در این کتاب خلاصه‌ای از آکوردهای سه‌صدایی را تعریف کرده‌ام، آکوردهای سه‌صدایی دیگری که با فواصل موسیقی ایرانی به کار می‌­روند، حالات­ این آکوردها، وسعتی که صدای انسان دارد، آکوردهای چهارصدایی و آکوردهای هفتم و نهم را نیز تعریف کرده­‌ام. علاوه بر این، آکوردهایی با فواصل چهارم و فواصل پنجم که به نام «کوراتال» و «کوئینتال» معروف هستند و اتفاقا با ذات موسیقی ایرانی سازگاری بیشتری دارند، توضیح داده شده است. در ادامه به بحث هارمونی مدها یا مقام‌­های موسیقی ایران می‌رسیم. این موضوع را با دستگاه همایون شروع می‌­کنیم، دستگاه شور و متعلقات آن مثل ابوعطا، دشتی، بیات ترک و افشاری تشریح می‌شود، در ادامه به مقام ماهور می‌­رسیم. در مقام ماهور هم جزئیاتی وجود دارد که خاص موسیقی ایران است. در ادامه به دستگاه و مقام سه­‌گاه می‌­رسیم و گوشه­‌های آن‌ها را تشریح می­‌کنیم و چندصدایی‌شدن آن‌ها را هم مورد بررسی قرار می­‌دهیم. در فصل هشتم کتاب «هارمونی موسیقی ایرانی» وارد دستگاه چهارگاه می‌­شویم. این بخش تا حدودی مفصل‌تر از بقیه بخش­‌های کتاب است، زیرا چهارگاه هارمونی پیشرفته و قوی دنیا را در خود دارد. دستگاه و مقام نوا که هارمونی در آن خوب و شیرین جواب می­‌دهد. آخرین دستگاهی هم که در این کتاب مورد استفاده قرار گرفته، راست­ پنجگاه است.» کتاب «هارمونی موسیقی ایرانی» نوشته‌ی استاد فرهاد فخرالدینی از سوی انتشارات معین منتشر و روانه‌ی بازار کتاب شده است.